Natuurbegraven: je laatste plek in de natuur

Natuurbegraven is de laatste jaren sterk in opkomst. Het past in de trend van ‘teruggeven aan de natuur’ en rekening houden met het milieu. Het is eigenlijk de oudste en meest natuurlijke manier om je dierbare te begraven. Het graf ligt in een weids natuurgebied of in een bos, met eeuwig rust.

Natuurbegraven voldoet bij uitstek aan de wens voor meer verbinding tussen mens en natuur. Je geeft het lichaam terug aan de natuur, op een mileubewuste manier. De schoonheid van de natuur geeft troost en biedt rust.

In dit artikel lichten we onder meer toe wat natuurbegraven inhoudt, waar dit mogelijk is en wat de verschillen zijn met traditioneel begraven.

Wat houdt natuurbegraven in?
Natuurbegraven is een alternatief voor traditioneel begraven. Het vindt plaats op een natuurbegraafplaats. Dit is een plek waar het behoud of de ontwikkeling van natuur voorop staat. Er gelden ook regels om de natuur te beschermen. Het graf gaat op in de natuur, het is een natuurlijke kringloop.

Door natuurbegraven draag je bij aan het in stand houden van natuur voor de generaties na jou. De begraafplaats belast het milieu zo min mogelijk. Daarom zijn er voorwaarden verbonden aan de kleding die de overledene draagt. Ook de kist of wade moeten aan bepaalde regels voldoen. Het moeten allemaal materialen zijn die makkelijk weer door de natuur kunnen worden opgenomen.

Denk voor kleding aan ongeverfd linnen en katoen, aan zijde, wol, hennep en bamboe. Voor de kist kan dit bijvoorbeeld onbehandeld, massief hout zijn (onze Achterhoekse kist) of een mand van gevlochten bamboe. Elke natuurbegraafplaats heeft hier richtlijnen voor.

De grafrust is eeuwigdurend. Je koopt dus echt een stukje natuur wat bestemd is voor jou. Dit kun je bij leven al doen, dan is je plek gereserveerd. Overigens is het ook mogelijk om na een crematie de asbus te begraven op een natuurbegraafplaats. De asbus moet dan ook van natuurlijk afbreekbaar materiaal zijn gemaakt.

Natuurbegraafplaatsen in Nederland
De meningen verschillen over wanneer een begraafplaats zich ‘natuurbegraafplaats’ mag noemen. Er zijn ook traditionele begraafplaatsen die een stuk hebben gereserveerd voor natuurbegraven. Volgens sommigen zijn dit geen natuurbegraafplaatsen, maar begraafplaatsen in het bos. Een belangrijk criterium hierbij zijn de gedenktekens. Als er gedenktekens worden toegestaan van materialen die niet thuishoren in de natuur, dan mag het volgens deze definitie geen natuurbegraafplaats heten.

De Branchevereniging van Natuurbegraafplaatsen, BRANA, hanteert de volgende definitie:

“Een echte natuurbegraafplaats onderscheidt zich omdat de doelstellingen gericht zijn op verbetering van de natuur. Er heerst eeuwigdurende grafrust en het natuurbeheer wordt uitgevoerd door een gecertificeerd natuurbeheerder. Uiteraard worden er alleen vergankelijke materialen gebruikt en zijn er geen blijvende grafmonumenten. De planologische bestemming van een echte natuurbegraafplaats is natuur én begraafplaats.” (bron)

De natuurbegraafplaatsen die onder deze definitie vallen, vind je met name aan de oostelijke kant van Nederland. Op dit moment zijn er zo’n 25 natuurbegraafplaatsen in het land. In de buurt van Zutphen ligt ​Natuurbegraafplaats Schapenmeer in Vorden.

Een overzicht van alle natuurbegraafplaatsen in Nederland die zijn aangesloten bij BRANA vind je op deze kaart. 

Verschillen begraven en natuurbegraven
Grafrust
Op natuurbegraafplaatsen geldt eeuwige grafrust. Graven worden niet geruimd. Bij een aantal natuurbegraafplaatsen kun je echter ook voor een bepaalde termijn kiezen, bijvoorbeeld tien of vijftig jaar. Op de meeste reguliere begraafplaatsen geldt altijd een bepaalde termijn voor de grafrust, waarna de graven worden geruimd. De termijn voor particuliere graven kan eventueel verlengd worden, daar zijn dan opnieuw kosten aan verbonden.

Gedenktekens
Op een natuurbegraafplaats vind je geen stenen gedenktekens, dat is immers materiaal dat niet opgaat in de natuur. Wat wel is toegestaan als gedenkteken is een houten boomschijf, met inscriptie indien gewenst. Deze blijven lang goed, maar vergaan op den duur en worden weer opgenomen door de natuur. Het graf vind je overigens altijd terug met gps coördinaten.​

Meer lezen